𝐏𝐌 𝐗𝐀𝐍𝐀𝐍𝐀 𝐋𝐀𝐍𝐒𝐀 𝐏𝐑𝐎𝐉𝐄𝐓𝐔 𝐌𝐄𝐋𝐋𝐎𝐑𝐀𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐒𝐈𝐒𝐓𝐄𝐌𝐀 𝐁𝐄𝐄-𝐌𝐎𝐎𝐒 𝐈𝐇𝐀 𝐌𝐀𝐍𝐔𝐅𝐀𝐇𝐈

Foto Media GPM

MANUFAHI, 08 Marsu 2026, Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão ho Ministru Obras Públikas (MOP), Samuel Marçal akompaña hosi reprezentante povu balun, membru Governu balun, autoridade munisipál, veteranus, autoridade lokál no povu hala’o lansamentu bá Projetu Melloramentu Sistema Fornesimentu Bee-Moos iha munisípiu Manufahi.

Serimónia lansamentu ne’e hala’o iha resintu Eskola Colégio São Miguel Arcanjo (COSAMAR), Same, domingu (08/03/2026).

Primeiru-Ministru konsidera polítika dada bee-moos ida-ne’e importante atu hasa’e kualidade moris populasaun no proteje saúde komunidade.  

“𝐁𝐞𝐞-𝐦𝐨𝐨𝐬 𝐧𝐞’𝐞 𝐢𝐦𝐩𝐨𝐫𝐭𝐚𝐧𝐭𝐞 𝐛𝐚́ 𝐩𝐨𝐩𝐮𝐥𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐧𝐢𝐚 𝐦𝐨𝐫𝐢𝐬. 𝐓𝐚𝐧𝐛𝐚 𝐧𝐞’𝐞 𝐆𝐨𝐯𝐞𝐫𝐧𝐮 𝐭𝐞𝐧𝐤𝐞 𝐡𝐚𝐥𝐨 𝐝𝐮𝐧𝐢 𝐥𝐢𝐮-𝐥𝐢𝐮 𝐝𝐚𝐝𝐚 𝐛𝐞𝐞-𝐦𝐨𝐨𝐬 𝐛𝐚́ 𝐩𝐨𝐯𝐮 𝐡𝐨 𝐨𝐬𝐚𝐧 𝐧𝐞’𝐞𝐛𝐞́ 𝐩𝐨𝐯𝐮 𝐫𝐚𝐬𝐢𝐤 𝐦𝐚𝐤 𝐥𝐮𝐭𝐚 𝐧𝐨 𝐬𝐚𝐢 𝐞𝐫𝐨́𝐢 𝐡𝐨𝐝𝐢 𝐡𝐞𝐭𝐚𝐧,” PM Xanana hateten. 

Xefe Governu husu ho atensaun bá empreza ne’ebé responsabiliza Projetu ne’e atu halo ho responsabilidade no tenke asegura ninia kualidade. 

Iha fatin hanesan Ministru Obras Públikas, Samuel Marçal esplika, Sistema Fornesimentu bee-moos ne’ebé lansa daudaun sei konsumu diretamente no sei benefisia populasaun Manufahi liu-liu Postu Administrativu Same tomak. 

“𝐁𝐞𝐞 𝐧𝐞’𝐞𝐛𝐞́ 𝐝𝐚𝐮𝐝𝐚𝐮𝐧 𝐡𝐚𝐥𝐨 𝐡𝐞𝐥𝐚 𝐥𝐚𝐧𝐬𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐬𝐞𝐢 𝐛𝐞𝐧𝐞𝐟𝐢𝐬𝐢𝐚 𝐛𝐚́ 𝐩𝐨𝐩𝐮𝐥𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐢𝐡𝐚 𝐌𝐚𝐧𝐮𝐟𝐚𝐡𝐢 𝐥𝐢𝐮-𝐥𝐢𝐮 𝐩𝐨𝐬𝐭𝐮 𝐚𝐝𝐦𝐢𝐧𝐢𝐬𝐭𝐫𝐚𝐭𝐢𝐯𝐮 𝐒𝐚𝐦𝐞 𝐭𝐨𝐦𝐚𝐤. 𝐁𝐞𝐞 𝐧𝐞’𝐞 𝐛𝐞𝐥𝐞 𝐤𝐨𝐧𝐬𝐮𝐦𝐮 𝐝𝐢𝐫𝐞𝐭𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐞,” Ministru Samuel hateten. 

Ministru ne’e informa, bainhira simu responsabilidade nu’udár membru Governu, Primeiru-Ministru husu kedan atu tau liu importánsia bá kestaun tolu iha asuntu infraestrutura bázika hanesan estrada ho ponte, bee-moos no eletrisidade.  

Simu tiha orientasaun ne’e, ho ekipa la’o hale’u Timor laran tomak hodi haree katak kondisaun barak mak grave duni tanba iha tinan hira bá kotuk ladún fó atensaun liu-liu iha parte infraestrutura, maski hasoru mós dezastre naturál dala barak mak akontese kuaze Timor laran tomak rezulta parte súl nian estrada barak mak a’at. 

Iha programa lubuk ida ne’ebé MOP labele halo hotu iha tinan ida ka rua nia laran, iha fatin barak ezije hakarak halo lalais maibé labele halo buat barak dala ida de’it tanba Governu iha sistema, lei no presiza mós halo dezeñu, levantamentu tanba persiza-liu mak kualidade.  

Tanba ne’e, Governu konsege ona finaliza eletrisidade nível suku no esforsu hela atu to’o aldeia, no espera iha tinan 2026 ahi bele tama to’o aldeia sira, no uma ida ka rua iha foho leten tenta rezolve ho solár pánel. 

Nune’e mós Prezidente Autoridade Munisípiu Manufahi, Luís Marçal da Costa Tavares lori povu Manufahi nia naran hato’o agradese wa’in bá IX Governu Konstitusionál ne’ebé lidera hosi Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão tanba bele fó tán oportunidade atu halo dezenvolvimentu bá povu iha munisípiu ne’e. 

Povu nia ejizénsia mak infraestrutura bázika, laiha buat di’ak ne’ebé povu atu oferese bá Governu, maibé nu’udár Autoridade no povu sei kontribui de’it bá estabilidade. 

“𝐇𝐚𝐧𝐞𝐬𝐚𝐧 𝐩𝐨𝐯𝐮 𝐧𝐨 𝐚𝐮𝐭𝐨𝐫𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐚𝐦𝐢 𝐨𝐟𝐞𝐫𝐞𝐬𝐞 𝐦𝐚𝐤𝐚 𝐮𝐧𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐧𝐨 𝐞𝐬𝐭𝐚𝐛𝐢𝐥𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞. 𝐓𝐚𝐧𝐛𝐚 𝐡𝐨 𝐮𝐧𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐧𝐞’𝐞 𝐦𝐚𝐤 𝐝𝐞𝐳𝐞𝐧𝐯𝐨𝐥𝐯𝐢𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐛𝐞𝐥𝐞 𝐥𝐚’𝐨 𝐧𝐨 𝐭𝐚𝐦𝐚 𝐦𝐚𝐢 𝐭𝐨’𝐨 𝐚𝐦𝐢 𝐧𝐢𝐚 𝐦𝐮𝐧𝐢𝐬𝐢́𝐩𝐢𝐮,”  Luís Marçal da Costa Tavares deklara. 

Empreza internasionál CHINA NUCLEAR INDRUSTY 22ND CONSTRUCTION CNI22 mak sei responsabiliza Projetu Melloramentu Sistema Bee Moos ho orsamentu $15.770.204.90 durante loron 1.095. 

Politika Governu nian kona-bá dada bee-moos ka fornesimentu bee-moos bá populasaun nia objetivu prinsipál maka asegura ema hotu-hotu iha asesu bá bee ne’ebé moos no seguru.  

Polítika ne’e atu hadi’a saúde públika, Bee-moos ajuda prevene moras hanesan diareia no moras seluk ne’ebé mai hosi bee foer. Apoia moris lor-loron, Bee importante bá tein, fase roupa no limpeza uma no ambiente. Hamenus difikuldade bá komunidade rurál, Polítika ida-ne’e ajuda atu ema la presiza la’o do’ok hodi buka bee. Promove saneamentu no ijiene, Governu hamutuk ho komunidade hodi hanorin uza bee ho dalan ne’ebé di’ak atu proteje saúde. (Média-GPM)

Posted in

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top