Perfíl Suku Nian
Suku Letefoho hamriik iha tempo Beiala sira iha tempu Portugés nian. Suku ne’e lokaliza iha Posto Administrativu Same Munisípiu Manufahi, Suku Letefoho ho nia nia 35,80 km², kompostu husi aldeia hitu maka hanesan : Ailuli, Cotalala, Ladiqui, Manico, Raiubo, Rialau no Tomonamo.
Istórikamente, Suku Letefoho lidera ona husi lideransa komunitáriu hamutuk nain 5 (Lima). Tuir mai ne’e mak detallu ba lideransa suku Letefoho nian husi inísiu to’o agora, inklui knár ne’ebé sira halo ona:
1. Lideransa Dahuluk
Naran Lideransa Komunitáriu : Duarte da Costa
Períodu Ukun : Tinan _____ to’o 1978
Obra/atinjimentu ne’ebé konsege halo no husik hela:
- Estabelese Munisípiu Manufahi
- Kopera ho Governu Portuques hodi konstrui Pouzada Antigu Same Lau
- Harii Bandeira hun iha Ailele-Hun
- Espansaun ba Viveirus Kafe’e iha Suco Letefoho
- Harii Igreja Same Antigu iha Daisama
2. Lideransa Daruak
Naran Lideransa Komunitáriu : João da Costa
Períodu Ukun : Tinan 1978 to’o 1983
Obra/atinjimentu ne’ebé konsege halo no husik hela:
- Inisia hodi harii tan Aldeia foun Rialau
- Konstrui Sede Suku Letefoho iha Ailuli, hodi Muda Sede Suku tuan husi Ailele-Hun mai Ailuli
- Harii Edifísiu Kecamatan Same iha Fataha
- Loke Natar iha Acadiru-Hun, Aldeia Rialau
- Harii Uma Transmigrasi iha Aldeia Raiubo, Ailuli no Ladiqui
- Kopera ho Guvernu Indonezia hodi Loke akampamentu ABRI iha Beskem/Ailuli
3. Lideransa Datoluk
Naran Lideransa Komunitáriu : Francisco da Costa
Períodu Ukun : Tinan 1983 to’o 1999
Obra/atinjimentu ne’ebé konsege halo no husik hela:
- Loke estrada Rurál iha Fataha ba Manico
- Loke estrada foun iha Aldeia Raiubo ba Aldeia Ladiqui
- Muda populasaun iha Vila ba ida-idak nia Knua
4. Lideransa Dahaat
Naran Lideransa Komunitáriu : Agapito da Costa
Períodu Ukun : Tinan 2000 to’o 2021
Obra/atinjimentu ne’ebé konsege halo no husik hela:
- Konstrui escola foun iha Diligensia-Same no EBF 12 Kotalala
- Konstrui drainagen iha Mota Welala/Aldeia Cotalala
- Konstrui UKL ba Ema Kbiit Laek iha Aldeia Ladiqui
- Rehabilitasaun ba sede suku Letefoho
- Konstrui sentru Komunitáriu iha Aldeia Tomonamo
5. Lideransa Dalima
Naran Lideransa Komunitáriu : Joao da Costa Noronha
Períodu Ukun : tinan 2023 to’o 2030
Obra /atinjimentu ne’ebé halo no husik hela :
- Konstrui UKL 12 aldeia 4 hanesan Ailuli,Ladiqui, Manico no Rialau
- Konstrui Estrada Betaun Aldeia Rialau ho Aldeia Ailuli
- Konstrui Valeta iha Aldeia Cotalala
- Konstrui Eskola iha Aldeia Ailuli ho Manico
- Konstrui Gruta iha Sede Suku Letefoho, hamutuk ho Estudante Estajiariu husi ISC.
- Estabelese Regulamento/Tara Bandu iha Suku Letefoho
Vizaun
Suku Letefoho nia vizaun ba dezenvolvimentu to’o 2030 nian maka;
Dignifika no tane a’as valores kultura no Justisa Sosiál, hodi Dezenvolve Suku Letefoho, iha aspeitu hotu no hado’ok husi Diskriminasaun no Dezigualdade jéneru hodi moris iha sosiedade ida ne’ebé inkluzivu.
Misaun
Atu atinji vizaun boot suku nian ne’e, suku Letefoho defini ona ninia misaun sira hanesan tuir mai ne’e:
- Promove unidade iha Suku laran, hodi la haree ba iha Kultura , Kores Polítika, rasa.
- Tau iha prioridade sira setór save hanesan Agrikultura, Saúde, Edukasaun, Ekonomia, Infraestruktura báziku, turizmu Komunitáriu.
- Prezerva Identidade kulturál, proteze Rekursu Naturál, nu’udar fundasaun ba Dezenvolvimentu ba tempu naruk.
- Estimula Rekursu Naturál sira no Rekursu umanu hodi Dezenvolve suku Letefoho ba Kurtu Prazu no Longo Prazu.
- Promove justisa sosiál, hodi harii no dezenvolve suku Letefoho
Atu hatene kompletu liu bele klik iha ne’e : Modelu Planu Dezenvolvimentu Komunitáriu-Approvado DM 15-2025-FINAL